Arbeidsmigranten leveren een onmisbare bijdrage aan onze economie, en dus verdienen zij ook fatsoenlijke huisvesting. Maar dat is in de huidige krappe woningmarkt vaak geen sinecure. De gemeenten Hardinxveld-Giessendam, Vijfheerenlanden, Molenlanden en Gorinchem pakken het vraagstuk daarom regionaal aan. Samen gaan ze op zoek naar concrete handvatten, op basis waarvan zij zelf tot lokale beleidsontwikkeling kunnen komen. Ze worden hierbij begeleid door Public Result.

Gedeelde probleemstelling

De gemeenten Hardinxveld-Giessendam, Vijfheerenlanden, Molenlanden en Gorinchem pakken het vraagstuk regionaal aan. ‘We hebben de handen ineengeslagen, omdat we elkaar nodig hebben,’ zegt Arno Vermeulen, bestuursadviseur bij de gemeente Molenlanden. ‘We hebben te maken met een gedeelde probleemstelling en dat maakt onderling samenwerken en het delen en afstemmen van beleid wenselijk.’

Definiëren van de opgave

Toen de vier gemeenten besloten om samen op te trekken, kwam Public Result in beeld, vertelt Vermeulen. ‘Van de provincie kregen we een aantal namen van bureaus die ons zouden kunnen helpen bij het definiëren van de opgave en om het thema arbeidsmigranten verder te verkennen. Afgelopen zomer hebben we met verschillende partijen om tafel gezeten. Public Result kwam voor ons als beste uit de bus, onder meer omdat ze op dit gebied in andere gemeenten de nodige ervaring hebben opgedaan.’

Pressure cooker-sessies

In november sloot Public Result-adviseur Wido Scholte zich aan bij de regionale ambtelijke werkgroep. Het traject dat de vier gemeenten samen gaan doorlopen, bestaat in de kern uit drie pressure cooker-sessies. De eerste sessie heeft inmiddels plaatsgevonden. Vermeulen: ‘Op die bijeenkomst waren ambtenaren aanwezig uit verschillende beleidsvelden die raakvlakken hebben met het onderwerp. Zoals burgerzaken, handhaving, wonen, ruimtelijke ordening en economie. Met elkaar hebben we onder meer gesproken over de vraag: waar lopen de diverse groepen tegenaan als het gaat om arbeidsmigranten? En: welke punten kunnen we gezamenlijk oppakken?’

Gezamenlijk vraagstuk

Het is essentieel om alle partijen hierbij te betrekken, zegt Vermeulen. ‘De huisvesting van arbeidsmigranten raakt zoveel beleidsdomeinen, het is een vraagstuk dat niet anders dan integraal aangevlogen kan worden. Handhaving, wonen, economie, ruimtelijke ordening: al die beleidsdomeinen komen samen op dit thema. Je moet dan ook continu met elkaar afstemmen en coördineren. Maar het is niet alleen in ambtelijk opzicht van belang om  elkaar te ontmoeten, ook in het veld is dit noodzakelijk. Overheidsinstanties, huisvesters, werkgevers, uitzendbureaus, maatschappelijke instellingen en omwonenden hebben elkaar nodig. Het is een gezamenlijk vraagstuk van alle betrokkenen.’

Social media inzetten

En ook de arbeidsmigranten zélf moeten worden betrokken, benadrukt Vermeulen. ‘Het is cruciaal om te weten hoe zij aankijken tegen het werken en wonen in de regio en om hun behoeften en wensen te kennen. Een van de conclusies uit de eerste bijeenkomst is dan ook dat we social media kunnen inzetten om hen te bereiken, bijvoorbeeld Facebookgroepen. Ook het leggen van contacten met belangenverenigingen kan hier aan bijdragen.’

Volgende sessies

De eerste sessie heeft volgens Vermeulen al verschillende elementen voor mogelijk beleid opgeleverd, maar nog geen concrete afbakening. ‘Dat hoeft op dit moment ook nog niet,’ zegt hij. ‘Momenteel zijn we volop bezig met de voorbereidingen voor de tweede pressure cooker, waarvoor direct betrokken partijen in de regio worden uitgenodigd, waaronder werkgevers, uitzendbureaus, huisvesters en maatschappelijke organisaties. Vervolgens gaan we in de derde sessie met bestuurders uit de regio de conclusies uit eerste twee bijeenkomsten delen. Dan hopen we voldoende informatie te hebben om te bepalen met welke beleidsonderdelen we aan de slag gaan, op welke manier we dat gaan doen, en wat we lokaal oppakken en wat regionaal.’

Waterbedeffect voorkomen

Zo zouden de gemeenten bijvoorbeeld gezamenlijk in kaart kunnen brengen wat de huisvestingopgave precies is, en beleidsinstrumenten kunnen uitwisselen hoe een locatie het beste kan worden beoordeeld en toegewezen. ‘Dat zijn zaken waarvoor je als gemeente niet telkens het wiel opnieuw hoeft uit te vinden,’ verklaart Vermeulen. ‘Bovendien kunnen we een waterbedeffect voorkomen als we elkaars beleid zoveel mogelijk op elkaar afstemmen. Zo kunnen we uiteindelijk allemaal aan onze huisvestingsopgave voldoen, zonder dat de naastgelegen gemeenten daar op een of andere manier door worden gehinderd.’

Waardevol

Hij besluit: ‘We zijn nu pas halverwege het proces, maar al bij de eerste sessie hebben we ervaren hoe waardevol het is om Public Result hierbij te betrekken. Niet alleen vanwege het feit dat ze een schat aan kennis en ervaring in huis hebben, maar ook doordat ze uitstekend in staat zijn alle betrokken partijen met elkaar te verbinden. Ik merk dat we elkaar als gemeenten steeds beter weten te vinden op dit thema. En daar plukken we nu al de vruchten van.’

Meer lezen of deelnemen aan onze workshop?

Lees hier meer over de huisvesting van arbeidsmigranten of neem deel aan de workshop Huisvesting arbeidsmigranten: van uitdaging naar uitvoering op 28 mei 2020.